Dag 2: de schoen, de modder en het crescendo

Draaide Dag 1 om het onderdompelen in de cultuur en de sfeer aan de voet van de muur, dan was Dag 2 de technische verdieping. Het moment waarop theorie fysiek werd. Dit was de dag waarop we eindelijk onze handen – en vooral onze voeten – kregen op de reden waarom we er allemaal waren.

We werden wakker in de lodge in San Sebastián in een opvallende stilte, een scherp contrast met het txotx-feest van de avond ervoor. De Baskische mist hing laag over de heuvels en beloofde precies de omstandigheden waarin ACG floreert.

Het ontbijt was tactisch, maar de lucht was geladen met spanning. We kregen de kans om met een aantal atleten te praten – die gesprekken lees je in andere blogartikelen –, maar een van onze favoriete momenten was het gesprek met Gabriella Lasalle en Liam Mudrow, twee sterren binnen ACG.

Daarna kregen we 20 minuten. Omkleden. Uitrusting aan. Geen warming-up. We gingen de schoen nu testen. Hoger tempo.

Geen vlak park voor ons. We trokken de ruige heuvels net buiten San Sebastián in. ACG gelooft niet in labtests; ACG gelooft in de gevolgen van de echte wereld. Ons doel: een testloop van 9,7 km, puur om een eerste indruk te krijgen.

Het was een glorieuze chaos. Zodra we vertrokken, begon het te regenen. Alsof het weer wist dat we moesten uitzoeken of ACG echt alle omstandigheden betekent. Hier moest de schoen zich bewijzen.

De ACG Zegama had meteen grip. Het agressieve profiel beet zich vast in de modder en gaf zijdelingse stabiliteit op de schuine stukken. Maar de echte verrassing was de energieteruggave. Op de zeldzame stukken harde bosweg kwam het ZoomX-schuim tot leven, met die responsieve pop die je vaart laat houden.

We gingen hard op een steile, technische klim en voelden de zekerheid van de stevige middenvoetfixatie. De afdaling ging nog sneller: vol vertrouwen naar beneden over gladde rotsen en een singletrack vol wortels. We finishten de 9,7 km onder de modder, lachend en enorm onder de indruk. De schoen had zijn naam verdiend.

We schraapten het ergste van de modder eraf, hielden de nieuwe schoenen aan (een noodzakelijke inloopstrategie) en stapten in het vervoer. We gingen dieper de bergen in en lieten de relatieve beschaving van San Sebastián achter ons.

De lunch vond plaats in een andere lokale sidrería, maar deze was anders. Geen grote gemeenschappelijke zaal zoals op Dag 1: deze plek lag afgelegener.

Was de eerste lunch een kennismaking, deze draaide om gemeenschap. We zaten dieper in de kring. Nog meer cider uit de vaten, bij ongelooflijk smaakvolle omeletten met kabeljauw en natuurlijk enorme borden geroosterde paprika en perfect gegrilde steak. Het gesprek was minder beleefd netwerken en meer rauwe trailpraat: we vergeleken onze indrukken van de schoen en deelden theorieën over hoe je de marathon overleeft.

Met de auto wegrijden van deze sidrería zat er niet in. Ook al werd er aangeboden om met de bus terug te gaan, wij van Noirfonce stelden ons voor dat er achter geen wegen naar buiten liepen. Dus werd ons volgende doel een hike van 14,6 km terug naar het dorp Zegama zelf.

Deze hike was een essentieel onderdeel van de ACG-mindset. Na hard lopen en goed eten moesten we tijd doorbrengen in de omgeving, langzamer bewegen, het landschap in ons opnemen. Dit was geen rustige wandeling. De route voerde ons door oeroude beukenbossen, met gefilterd groen licht, en omhoog naar open bergkammen waar de wind de mist om ons heen joeg.

De lange, gestage tocht had een doel. Hij bracht ons met beide benen op de grond. We liepen over delen van het parcours die op de racedag zouden krioelen van het leven, maar nu stil, majestueus en intimiderend waren. We verdienden ons respect voor het terrein waar we de volgende dag zouden aanmoedigen.

Toen de 14,6 km in zicht kwam, begon de stilte te breken. We daalden van de hoge kam af via een technisch pad richting de vallei. We hoorden het voordat we het zagen: het geluid van bellen, het lage gezoem van duizenden stemmen.

We kwamen aan in het dorp Zegama.

Als je nooit in Zegama bent geweest op de dag vóór de marathon, kun je het niet begrijpen. Het is niet zomaar een trailrace; het is één weekend lang het middelpunt van het Baskische culturele universum. De sfeer zat in een absoluut crescendo.

Het kleine bergdorp, normaal zo rustig, was een bruisend, chaotisch organisme. De straten zaten propvol mensen uit heel Europa. Uit elk raam hingen vlaggen. We zagen de Joaldunak (de traditionele Baskische klokkenluiders), wier enorme koeienbellen een ritmische, bijna hypnotiserende dreun maakten die je in je borst voelde.

Het ACG-team was sterk vertegenwoordigd, maar we waren slechts een deel van het ecosysteem. Het dorpsplein was één grote drukte: vrijwilligers bouwden de start-/finishboog op en eliteatleten (met sommigen hadden we een paar uur eerder nog geluncht) liepen rond, ontspannen maar gefocust. De energie was voelbaar, als een fysiek gewicht van opwinding en naderende inspanning. Het dorp stond op ontploffen.

Met tegenzin verlieten we het trillende centrum van Zegama en keerden terug naar onze lodge in San Sebastián. Het contrast was opvallend: van het rauwe, lawaaierige hart van de racevoorbereiding naar de rustige verfijning van de lodge.

Het diner was die avond anders. Rustig. Serieus. Het feest had plaatsgemaakt voor focus. Het ging puur om bijtanken voor de grote dag. Op het menu: veel koolhydraten en mager eiwit; energie boven smaak.

We controleerden onze rugzakken nog een laatste keer. Laatste checks van de ACG Zegama (we hadden het ergste van de modder eraf gehaald om ze te laten drogen, wetende dat ze de volgende dag binnen enkele minuten weer doorweekt zouden zijn). Batterijen aan het laden. Hydratatie klaar.

Het praten was voorbij. De tests waren gedaan. Het crescendo in het dorp was overgegaan in een laag gezoem. Het was tijd voor het hoofdevenement. Morgen zouden we ontdekken waarom deze race legendarisch is. Morgen zouden we getuige zijn van de waanzin. Morgen is het racedag.